فضای دو قطبی موجود بین آقای احمدی نژاد و حامیانش از یک سو و مخالفان وی و معترضان به تقلب گسترده در انتخابات از سوی دیگر به صورت تمام عیار شکل گرفته است. این فضا به صورت یک حوزه مغناطیسی عمل میکند و حرکت های خارج از این دو چارچوب را تضعیف میکند. همچنین این فضا به دلیل سابقه عملکرد چهار ساله ی دولت نهم به معترضان موقعیتی برتر داده تا نیروهای میانی و مردد را جذب کند. به همین دلیل هر روز از حمایت های داوطلبانه از آقای احمدی نژاد کاسته میشود و این وضعیت در میان مدت نیز آسیب های زیادی را متوجه اردوگاه ایشان و حامیانش خواهد کرد و از منزلت اجتماعی و اعتبار آنان بیش از پیش خواهد کاست.

بی تردید ایران نیز مانند بقیه کشورهای جهان
دشمنانی دارد
و این دشمنان از فرصت ضربه زدن به منافع ایران و ایرانیان
استفاده خواهند کرد
اینکه چه کسانی این فرصت را در اختیار آنان قرار داده اند
یا دشمن از چه راههایی به ملت ما صدمه میزند
موضوع دوم است
موضوع اول این است:

حفظ وحدت مردم

شایعه ی نفوذ قدرت های بیگانه در کشور نگران کننده است.  قطعا هیچ خارجی در ایران چنین نفوذی که بعضی مطرح میکنند ندارد. نفوذی که به تغییرات عظیم دولتی یا ملتی منجر شود. بعضی سخن از روسها میگویند و بعضی از انگلیس ها و آمریکایی ها و آلمان ها. یاد این شعر سالهای دور دوران مشروطه و استبداد افتادم:

ایران شده ویران ز سه فیل

روس فیل انگل فیل آلمان فیل

اصولگرایان افراطی بی هدف نیستند. آنها عضویت ایران و ایرانیان در جامعه جهانی را هدف قرار داده اند و از تعامل با دیگران بیم دارند. حتی تعامل میان ایرانیان نیز برای آنان نگران کننده است.
 ریشه ی این بیم مربوط به احساس ضعف عمیقی است که در مواجهه با دیگران اعم از اصولگرایان منتقد و اصلاح طلبان و غیر آنها دارند.
مسدود شدن سایت های تعاملی مانند فرندفید و فیس بوک بخشی از این تلاش اصولگرایان افراطی است. ظاهرا هر تعاملی به شکست اصولگرایان افراطی می انجامد.

لینک مطلب:

ایران در هر زمینه‌ای در منطقه اول نشده باشد مطمئنا در زمینه قطع شبکه فیبر نوری مقام اول خاورمیانه را با 190 بار قطعی این شبکه در سال داراست

در باب هنر ایرانیان آثار زیادی نگاشته و منتشر شده است. بعضی معتقدند:
هنر نزد ایرانیان است و بس
بعضی دیگر نیز میگویند:
هنر نزد ایرانیان است و بس، کافی است

خیلی ساده و راحت شهروندان مجازی ایران به تابعیت و شهروندی مجازی قلمروهای دیگر در آمده اند. این موضوع را باید با حساسیت  و البته دقت دنبال کرد.

تصور کنید که ایرانیان همگی به دلخواه از حق رای خود استفاده کنند و در انتخابات دهم ریاست جمهوری کشور شرکت کنند. نتیجه چه خواهد بود؟
تصور این موضوع در واقع تصدیق آن است که اصولگرایان شکست سنگین دیگری را متحمل خواهند شد. شکستی بزرگتر از دوم خرداد ان شاء الله.
طبیعی است که چنین امر واضحی از چشمان اصولگرایان و به ویژه لایه های افراطی آنان پوشیده نیست و تلاش خواهند کرد که حضور غیرخودی ها را در انتخابات کاهش دهند. در وهله اول در حیطه کاندیداتوری و اگر نشد، در کاهش گروههای اجتماعی حامی کاندیداهای اصلاح طلب و هر راه ممکن و در دسترس دیگر.
تصور اینکه رای یک فعال تند روی اصولگرای با یک جوان بیست ساله مخالف اصولگرایان برابر است، اصولگرایان را نگران کرده است. روزگاری که میگفتند رای مردم زینتی است گذشته است و اصولگرایان باید به فکر کسب رای باشند و شانس زیادی نیز برای رد صلاحیت کاندیداهای اصلاح طلب ندارند.
با اعلام بی طرفی مقام معظم رهبری در انتخابات و تصریح به عدم حمایت از کاندیدای خاص که مدتی بود توسط بعضی مطرح میشد، به قول آقای هاشمی رفسنجانی، نگرانی ها رفع گردیده است. البته نگرانی اکثریتی که به اعمال حاکمیت در کشور از طریق آراء شان امیدوارند، رفع شده است وگرنه کسانی که امید به حضور دوباره احمدی نژاد دارند و یا کسانی که ناامید از تغییرند، همچنان نگرانند.
حق رای هر ایرانی برای ایران برکت است. ایران را از ایرانی محروم نکنیم.

لینک مطلب از وبلاگستان:

نوروز یک جشن ملی است، جشن ملی را همه می شناسند که چیست نوروز هر ساله برپا می شود و هر ساله از آن سخن می رود. بسیار گفته اند و بسیار شنیده اید پس به تکرار نیازی نیست؟ چرا هست. مگر نوروز را خود مکرر نمی کنید؟

پس سخن از نوروز را نیز مکرر بشنوید. در علم و و ادب تکرار ملال آور است و بیهوده «عقل» تکرار را نمی پسندد: اما «احساس» تکرار را دوست دارد، طبیعت تکرار را دوست دارد، جامعه به تکرار نیازمند است و طبیعت را از تکرار ساخته اند: جامعه با تکرار نیرومند می شود، احساس با تکرار جان می گیرد و نوروز داستان زیبایی است که در آن طبیعت، احساس، و جامعه هر سه دست اندرکارند. نوروز که قرن های دراز است بر همه جشن های جهان فخر می فروشد، از آن رو هست که این قرارداد مصنوعی اجتماعی و یا بک جشن تحمیلی سیاسی نیست.

جشن جهان است و روز شادمانی زمین و آسمان و آفتاب و جشن شکفتن ها و شور زادن ها و سرشار از هیجان هر «آغاز». جشن های دیگران غالباً انسان را از کارگاه ها، مزرعه ها، دشت و صحرا، کوچه و بازار، باغها و کشتزارها، در میان اتاق ها و زیر سقف ها و پشت درهای بسته جمع می کند: کافه ها، کاباره ها، زیر زمین ها، سالن ها، خانه ها ... در فضایی گرم از نفت، روشن از چراغ، لرزان از دود، زیبا از رنگ و آراسته از گل های کاغذی، مقوایی، مومی، بوی کندر و عطر و ... اما نوروز دست مردم را می گیرد و از زیر سقف ها و درهای بسته فضاهای خفه لای دیوارهای بلند و نزدیک شهرها و خانه ها، به دامن آزاد و بیکرانه طبیعت می کشاند: گرم از بهار، روشن از آفتاب لرزان از هیجان آفرینش و آفریدن، زیبا از هنرمندی باد و باران، آراسته با شکوفه، جوانه، سبزه و معطر از بوی باران، بوی پونه، بوی خاک، شاخه های شسته، باران خورده پاک و ... نوروز تجدید خاطره بزرگی است: خاطره خویشاوندی انسان با طبیعت. هر سال آن فرزند فراموشکار که، سرگرم کارهای مصنوعی و ساخته های پیچیده خود، مادر خویش را از یاد می برد، با یادآوری وسوسه آمیز نوروز به دامن وی باز می گردد و با او، این بازگشت و تجدید دیدار را جشن می گیرد. فرزند در دامن مادر، خود را باز می یابد و مادر، در کنار فرزند و چهره اش از شادی می شکفد اشک شوق می بارد فریادهای شادی می کشد، جوان می شود، حیات دوباره می گیرد. با دیدار یوسفش بینا و بیدار می شود. تمدن مصنوعی ما هر چه پیچیده تر و سنگین تر می گردد، نیاز به بازگشت و باز شناخت طبیعت را در انسان حیاتی تر می کند و بدین گونه است که نوروز بر خلاف سنت ها که پیر می شوند فرسوده و گاه بیهوده رو به توانایی می رود و در هر حال آینده ای جوان تر و درخشان تر دارد، چه نوروز را ه سومی است که جنگ دیرینه ای را که از روزگار لائوتسه و کنفوسیوس تا زمان روسو و ولتر درگیر است به آشتی می کشاند. نوروز تنها فرصتی برای آسایش، تفریح و خوشگذرانی نیست: نیاز ضروری جامعه، خوراک حیاتی یک ملت نیز هست. دنیایی که بر تغییر، تحول، گسیختن، زایل شدن، در هم ریختن و از دست رفتن بنا شده است، جایی که در آن آنچه ثابت است و همواره لایتغیر و همیشه پایدار، تنها تغییر است و ناپایداری، چه چیز می تواند ملتی را، جامعه ای را، در برابر ارابه بی رحم زمان – که بر همه چیز می گذرد و له می کند و می رود هر پایه ای را می شکند و هر شیرازه ای را می گسلد – از زوال مصون دارد؟ هیچ ملتی یا یک نسل و دو نسل شکل نمی گیرد: ملت، مجموعه پیوسته نسل های متوالی بسیار است، اما زمان این تیع بیرحم، پیوند نسل ها را قطع می کند، میان ما و گذشتگانمان، آنها که روح جامعه ما و ملت ما را ساخته اند، دره هولناک تاریخ حفر شده است قرن های تهی ما را از آنان جدا ساخته اند : تنها سنت ها هستند که پنهان از چشم جلاد زمان، ما را از این دره هولناک گذر می دهند و با گذشتگانمان و با گذشته هایمان آشنا می سازند. در چهره مقدس این سنت هاست که ما حضور آنان را در زمان خویش، کنارخویش و در «خود خویش» احساس می کنیم حضور خود را در میان آنان می بینیم و جشن نوروز یکی از استوارترین و زیباترین سنت هاست.

 در آن هنگام که مراسم نوروز را به پا می داریم، گویی خود را در همه نورزهایی که هر ساله در این سرزمین بر پا می کرده اند، حاضر می یابیم و در این حال صحنه های تاریک و روشن و صفحات سیاه و سفید تاریخ ملت کهن ما در برابر دیدگانمان ورق می خورد، رژه می رود. ایمان به اینکه نوروز را ملت ما هر ساله در این سرزمین بر پا می داشته است، این اندیشه های پر هیجان را در مغز مان بیدار می کند که: آری هر ساله حتی همان سالی که اسکندر چهره این خاک را به خون ملت ما رنگین کرده بود، در کنار شعله های مهیبی که از تخت جمشید زبانه می کشید همانجا همان وقت، مردم مصیبت زده ما نوروز را جدی تر و با ایمان سرخ رنگ، خیمه بر افراشته بودند و مهلب خراسان را پیاپی قتل عام می کرد، در آرامش غمگین شهرهای مجروح و در کنار آتشکده های سرد و خاموش نوروز را گرم و پر شور جشن می گرفتند.

تاریخ از مردی در سیستان خبر می دهد که در آن هنگام که عرب سراسر این سرزمین را در زیر شمشیر خلیفه جاهلی آرام کرده بود از قتل عام شهرها و ویرانی خانه ها و آوارگی سپاهیان می گفت و مردم را می گریاند و سپس چنگ خویش را بر می گرفت و می گفت: " اباتیمار : اندکی شادی باید " نوروز در این سال ها و در همه سال های همانندش شادی یی این چنین بوده است عیاشی و «بی خودی» نبوده است. اعلام ماندن و ادامه داشتن و بودن این ملت بوده و نشانه پیوند با گذشته ای که زمان و حوادث ویران کننده زمان همواره در گسستن آن می کوشیده است. نوروز همه وقت عزیز بوده است؛ در چشم مغان در چشم موبدان، در چشم مسلمانان و در چشم شیعیان مسلمان.

همه نوروز را عزیز شمرده اند و با زبان خویش از آن سخن گفته اند. حتی فیلسوفان و دانشمندان که گفته اند "نوروز روز نخستین آفرینش است که اورمزد دست به خلقت جهان زد و شش روز در این کار بود و ششمین روز ، خلقت جهان پایان گرفت و از این روست که نخستین روز فروردین را اهورمزد نام داده اند و ششمین روز را مقدس شمرده اند. چه افسانه زیبایی زیباتر از واقعیت راستی مگر هر کسی احساس نمی کند که نخستین روز بهار، گویی نخستین روز آفرینش است. اگر روزی خدا جهان را آغاز کرده است. مسلماً آن روز، این نوروز بوده است. مسلماً بهار نخستین فصل و فروردین نخستین ماه و نوروز نخستین روز آفرینش است.

 هرگز خدا جهان را و طبیعت را با پاییز یا زمستان یا تابستان آغاز نکرده است. مسلماً اولین روز بهار، سبزه ها روییدن آغاز کرده اند و رودها رفتن و شکوفه ها سر زدن و جوانه ها شکفتن، یعنی نوروز بی شک، روح در این فصل زاده است و عشق در این روز سر زده است و نخستین بار، آفتاب در نخستین روز طلوع کرده است و زمان با وی آغاز شده است. اسلام که همه رنگ های قومیت را زدود و سنت ها را دگرگون کرد، نوروز را جلال بیشتر داد، شیرازه بست و آن را با پشتوانه ای استوار از خطر زوال در دوران مسلمانی ایرانیان، مصون داشت. انتخاب علی به خلاف و نیز انتخاب علی به وصایت، در غدیر خم هر دو در این هنگام بوده است و چه تصادف شگفتی آن همه خلوص و ایمان و عشقی که ایرانیان در اسلام به علی و حکومت علی داشتند پشتوانه نوروز شد. نوروز که با جان ملیت زنده بود، روح مذهب نیز گرفت: سنت ملی و نژادی، با ایمان مذهبی و عشق نیرومند تازه ای که در دل های مردم این سرزمین بر پا شده بود پیوند خورد و محکم گشت، مقدس شد و در دوران صفویه، رسماً یک شعار شیعی گردید، مملو از اخلاص و ایمان و همراه با دعاها و اوراد ویژه خویش، آنچنان که یک سال نوروز و عاشورا در یک روز افتاد و پادشاه صفوی آن روز را عاشورا گرفت و روز بعد را نوروز. این پیری که غبار قرن های بسیار بر چهره اش نشسته است، در طول تاریخ کهن خویش، روزگاری در کنار مغان، اوراد مهر پرستان را خطاب به خویش می شنیده است پس از آن در کنار آتشکده های زردشتی، سرود مقدس موبدان و زمزمه اوستا و سروش اهورامزدا را به گوشش می خوانده اند از آن پس با آیات قرآن و زبان الله از او تجلیل می کرده اند و اکنون علاوه بر آن با نماز و دعای تشیع و عشق به حقیقت علی و حکومت علی او را جان می بخشند و در همه این چهره های گوناگونش این پیر روزگار آلود، که در همه قرن ها و با همه نسل ها و همه اجداد ما، از اکنون تا روزگار افسانه ای جمشید باستانی، زیسته است و با همه مان بوده است ، رسالت بزرگ خویش را همه وقت با قدرت و عشق و وفاداری و صمیمیت انجام داده است و آن، زدودن رنگ پژمردگی و اندوه از سیمای این ملت نومید و مجروح است و در آمیختن روح مردم این سرزمین بلاخیز با روح شاد و جانبخش طبیعت و عظیم تر از همه پیوند دادن نسل های متوالی این قوم که بر سر چهار راه حوادث تاریخ نشسته و همواره تیغ جلادان و غارتگران و سازندگان کله منارها بند بندش را از هم می گسسته است و نیز پیمان یگانگی بستن میان همه دل های خویشاوندی که دیوار عبوس و بیگانه دوران ها در میانه شان حایل می گشته و دره عمیق فراموشی میانشان جدایی می افکنده است.

و ما در این لحظه در این نخستین لحظات آغاز آفرینش نخستین روز خلقت، روز اورمزد، آتش اهورایی نوروز را باز بر می افروزیم و درعمق وجدان خویش، به پایمردی خیال، از صحراهای سیاه و مرگ زده قرون تهی می گذریم و در همه نوروزهایی که در زیر آسمان پاک و آفتاب روشن سرزمین ما بر پا می شده است با همه زنان و مردانی که خون آنان در رگ هایمان می دود و روح آنان در دل هایمان می زند شرکت می کنیم و بدین گونه، بودن خویش، را به عنوان یک ملت در تند باد ریشه برانداز زمان ها و آشوب گسیختن ها و دگرگون شدن ها خلود می بخشیم و در هجوم این قرن دشمنکامی که ما را با خود بیگانه ساخته و خالی از خوی برده رام و طعمه زدوده از شخصیت این غرب غارتگر کرده است، در این میعاد گاهی که همه نسل های تاریخ و اساطیر ملت ما حضور دارند با آنان پیمان وفا می بندیم امانت عشق را از آنان به ودیعه می گیریم که هرگز نمیریم و دوام راستین خویش را به نام ملتی که در این صحرای عظیم بشری ریشه، در عمق فرهنگی سرشار از غنی و قداست و جلال دارد و بر پایه اصالت خویش در رهگذر تاریخ ایستاده است بر صحیفه عالم ثبت کنیم .

مهاجران به عنوان نمایندگان ایران در کشورهای مختلف مطرح نیستند. چرا که از نظر عاطفی و هویتی به وضعیت فعلی جامعه ایران مرتبط نمیشوند. ایجاد ارتباط نیازمند تغییر است. تغییر در داخلی ها. تغییر در خارجی ها

کشورمان ایران و خودمان به عنوان ایرانی، نیازمند تغییر است. بهبود همیشگی حق مسلم ماست.

لینک مطلب:

منشاء و زمان پیدایش نوروز به درستی معلوم نیست، اما این جشن قدمتی سه هزار ساله دارد و قدیمی‌ترین آیین ملی در جهان به شمار می‌رود. در برخی از متون کهن ایران از جمله شاهنامه فردوسی و تاریخ طبری، جمشید و در برخی دیگر از متون کیومرث به‌عنوان پایه‌گذار نوروز معرفی شده است. ابداع نوروز در شاهنامه بدین صورت روایت شده است که...

چرا به خوبی نمیتوانیم خود را معرفی کنیم؟ سوالی که در زندگی فردی و اجتماعی و حتی در روابط بین الملل با آن شاهد هستیم. شاید مهمترین دلیل این وضعیت، بلاتکلیفی مان با خودمان است. اینکه بدانیم کی هستیم و به آنچه هستیم اعتماد داشته باشیم.
تعریف نسبت خویش با خویش و دیگران قدم نخست است نه پایان راه. در مسیر معرفی خویش و خویشان، دیگرانی نیز هستند که مایل به اغتشاش در برداشت ها هستند. کسان حقیقی و حقوقی و داخلی و خارجی قدرتمندی که وضع موجود و حقیقت آن با منافع و علائق آنها در تعارض است. به همین دلیل در تلاش اند تا تحریف کنند. اگر مسیر ما رو به اصلاح است، از گذشته ی آن سخن به میان آورند و اگر مسیر ما به اضمحلال است از آینده ی ما بگویند. دشمنی یعنی این.

لینک مطلب:

دفاع از حرمت ایرانیان بزرگترین وظیفه هر دولتی است و ما به هیچکس اجازه نمی‌دهیم که در یک فرودگاه، فروشگاه یا کشور خارجی به ایرانیان اهانت کند

لینک مطلب:

Iran: the friendliest people in the world

مجموعه دستاوردهای ایرانیان در عرصه فناوری، مجموعه ی عظیمی است. چه ایرانیان در خارج از کشور و چه ایرانیان داخل کشور. سرعت رشد ما با رشد دیگران چه نسبتی دارد؟ این سوال نیازمند بررسی و پاسخ است.

از سالهای کودکی به یاد دارم که وقتی از موشک و فضا می شنیدم، آرزوی حضور در عرصه های عملی ایران در فضا را در دل داشتم. حضورماهواره های ایران در فضا، نه تنها افتخاری علمی است که مهمتر از آن قدمی در چارچوب تقویت امنیت ملی کشور است.
حضور ایران در باشگاه فضایی و اتمی جهانیان حق مسلم ماست و موجب افتخار کشورهای مظلوم جهان و جهان اسلام است. بدون خواست قدرت های مسلط جهانی نیز میتوان بود و بهتر و بهتر شد.

لینک خبر:

ایرانی ها اهل تعارف هستند. حتی با خودشان. گاهی چند لایه میشوند.  از جنس تعارف و  تواضع و امثالهم. اینکه انسان بدون ملاحظات اولیه میتواند در وبلاگ خود را بروز دهد فرصتی است برای به روز شدن انسان.
با هر به روز شدن وبلاگمان٬ خود نیز به روز میشویم.

نوروز سنت کهن فارسی زبانان است. ایران به عنوان بزرگترین کشور فارسی زبان که برای سده ها مهد نوروز بوده٬ مسئولیتی سنگین بر حفظ و توسعه این رسم ملی بر عهده داشته که متاسفانه در چند دهه اخیر به آن بی توجهی بسیار شده است.
 ایرانیان در هر کجای جهان باشند٬ به هر اندازه که بتوانند٬ به بزرگداشت این رسم و آیین اهتمام می ورزند.
شایسته است در ایران و افغانستان و تاجیکستان و آذربایجان و ازبکستان و هر جایی که فرهنگ ایرانی حضور دارد٬ از آمریکا و کاناداد تا استرالیا و ژاپن٬ به رسم وحدت٬ نوروز را شادمانه برپا کنیم.

حکیم ابوالقاسم فردوسی طوسی میفرماید:

به فر کیانی یکی تخت ساخت،
چه مایه بدو گوهر اندر شناخت.
چو خورشید تابان میان هوا،
نشسته بر او شاه فرمان روا.
جهان انجمن شد بر تخت اوی،
فرو مانده از فره بخت اوی.
به جمشید بر گوهر افشاندند،
مر آن روز را "روز نو" خواندند.
سر سال‌نو هرمز فرودین،
بر آسوده‌از رنج‌تن، دل ز کین.
به نوروز نو شاه گیتی فروز
بر آن تخت بنشست فیروز روز.
بزرگان‌بشادی‌بیاراستند،
می‌و رود‌و رامشگران‌خواستند.
چنین‌جشن‌فرخ‌از آن‌روزگار
بمانده از آن‌خسروان‌یادگار.
 
بعضی از مراسم نوروزی به تدریج به فراموشی سپرده شده اند و آنگونه که وظیفه ایرانیان در حفظ آن بوده است٬ اقدام مناسبی به عمل نیامده است.
شاید سنتهای نوروزی را نتوان در جامعه های مدرن امروزی حفظ کرد. همانند طبیعت که در جامعه صنعتی مورد تهاجم بی رحمانه قرار گرفته است. اگر چنین است٬ باید به فکر حفظ این سنتها در هر جای ممکن بود.
در تاجیکستان مراسم نوروز بیشترین شباهت را با گذشته ی پر افتخار آن دارد.

========================

چند نکته مفید در باره نوروز در تاجیکستان:

 نوروز و در نشیب و فراز تاریخ


لینک مطلب:

	تاجیکان نوروز را همیشه نمادی از هویت ملی خود می دانستند

Матни сириллик

برخی از کشورهای آسیای میانه و قفقاز هم که با فرهنگ ایرانی پیوندهای قوی ای دارند، نوروز را با اجرای مراسم مختلفی جشن می گیرند.

درواقع اقوام و ملتهایی که از سرزمینهای مختلفی برخاسته، باورهای متفاوتی دارند و با زبانهای گوناگونی صحبت می کنند، نوروز و آیینهای مربوط به آن را از جمله نمادهای هویت ملی خود می دانند.

با این حال، کسی دقیقا نمی داند که نوروز کی پیدا شده و اولین بار برای چه و به چه صورتی جشن گرفته شده است. و سبب چیست که این جشن قدیمی فراز و نشیبهای پرخطری را در طول تاریخ پشت سر کرده و تا این زمان رسیده است؟

نوروز جمشیدی

حکیم ابوالقاسم فردوسی، شاعر بزرگ، در "شاهنامه" داستانی دارد که از تاریخ پیدایش نوروز در زمان شهریاری جمشید، پادشاه افسانه ای ایران زمین، خبر می دهد. ابیات زیر از این داستان است:

	کشتی گیری در جشن نوروز

به فر کیانی یکی تخت ساخت،
چه مایه بدو گوهر اندر شناخت.
چو خورشید تابان میان هوا،
نشسته بر او شاه فرمان روا.
جهان انجمن شد بر تخت اوی،
فرو مانده از فره بخت اوی.
به جمشید بر گوهر افشاندند،
مر آن روز را "روز نو" خواندند.
سر سال‌نو هرمز فرودین،
بر آسوده‌از رنج‌تن، دل ز کین.
به نوروز نو شاه گیتی فروز
بر آن تخت بنشست فیروز روز.
بزرگان‌بشادی‌بیاراستند،
می‌و رود‌و رامشگران‌خواستند.
چنین‌جشن‌فرخ‌از آن‌روزگار
بمانده از آن‌خسروان‌یادگار.

طبق این داستان، شاه جمشید زمانی به گردشگری در سرزمینهای ایرانی مشغول بود و چون به آذربایجان رسید، بفرمود که آنجا تختی گذارند، و بر سر تاجی زرین نهاد، چنانچه نور خورشید بر تخت و تاج زرین رسید، جهان منور شد، مردم شادمانی کردند و آن روز را "نوروز" خواندند.

از کیانیان تا ساسایان

ولی این تنها روایتی از پیدایش نوروز نیست. گروهی آن را با زمان ظهور کیومرث، نخست انسان در اساطیر ایرانی و برخی دیگر با اشاره به آثار باستانی ای چون اوستا می گویند که زرتشت به عنوان یک اخترشناس و پایه گذار تقویم خورشیدی در میان ایرانیان زمان اعتدال شب و روز در فصل بهار را برای جشن نوروز مشخص کرده است.

	گروهی پیدایش نوروز را به شاه جمشید نسبت می دهند، ولی برخی دیگر می گویند این آیین باستانی در زمان هخامنشیان از بابل به ایران آمده است

بر اساس این روایت، ایرانیان باستان گویا از نوروز در آغاز به عنوان "ناوا سرِدا" یعنی سال نو یاد می کردند. ضمنا، به نوشته ابوریحان بیرونی، دانشمند قرن 11 میلادی، سغدیان و خوارزمیان، مردمان ایرانی آسیای میانه، نوروز را متناسبا "نوسارد" و "نوسارجی" یعنی "نوسال" یا سال نو می خواندند.

البته سنت جشن سال نو در میان مردمان مختلف جهان از قدیم رایج بوده است. امروز هم برخی از مردم کشمیر و نپال از سال نو متناسبا با نامهای "نوریه" و (Nawreh) "ناوا وارشا" (Nawa Varsha) در فصل بهار جشن می گیرند.

به رغم تاریخ شناسانی که می گویند جشن نوروز از بابل سرچشمه می گیرد، یوسف شاه یعقوب شاه، تاریخ شناس تاجیک، معتقد است که جشن نوروز از آسیای میانه با مهاجرت قبایل آریایی به ایران غربی کوچ کرده است.

پرفسور یعقوب شاه می گوید: "همان سنتی را که در آسیای میانه در زمان کیانیان بود، هخامنشیان، مادها و ساسانیان ادامه دادند. چونکه در اینجا در پی از میان رفتن دولت کیانیان دیگر دولت قدرتمندی نبود. این کار البته از امور دولتی است. بعدا جشن نوروز در تمام دور زمان برپا می شد و البته در هر دولتی ویژگیهای خود را داشت."

در بارگاه هخامنشیان

در سنگ نبشته های هخامنشی هیچ اشاره ای به نوروز نشده است، ولی از نگاره های تخت جمشید چنین برمی آید که مردمان مختلفی در ایام نوروز به بارگاه شاهان هخامنشی باج و خراج می آوردند و جشنی باشکوه در آنجا برگزار می شد.

	باستان شناسان معتقدند که هخامنشیان نوروز را با شکوه و عظمت ویژه جشن می گرفتند

طبق منابع باستانی، بابلیها و حتی مصریها در فصل بهار جشنی می گرفتند که همزمان با نوروز برپا می شد. با توجه به این، برخی بر این نظرند که ایرانیان جشن نوروز را از بابلیها به میراث گرفته اند.

به این ترتیب، جشن نوروز گاهی به زمان حمله کوروش بزرگ، پادشاه هخامنشی، به بابل در بهار سال 538 قبل از میلاد ارتباط داده می شود.

به هر حال، باستان شناسان معتقدند که هخامنشیان نوروز را با شکوه و عظمت ویژه جشن می گرفتند. ولی برای نخستین بار از نوروز در زمان فرمان روایی بلاش اول، پادشاه اشکانی، یاد شده است، هرچند مشخصاتی از آن در دست نیست.

در آغوش طبیعت

از برگزاری نوروز در زمان ساسانیان، امپراتوری چهارم ایران، منابع بیشتری به جا مانده است. مومن قناعت، شاعر تاجیک و داننده سنن باستانی، می گوید که در ایران کهن نوروز را شش روز جشن می گرفتند.

	پیوند نوروز با بهار و طبیعت برای حفظ این آیین باستانی مؤثر بوده است

استاد قناعت می افزاید: "اول نوروز مردم شروع می شد، کل مردم نوروز را با شیوه ها و سنتهای خودشان جشن می گرفتندو بعد از آن نوروز بزرگ بود و سپس نوروز شاهان که عبارت از بار آوردن بود. مردم به شاه بار می آوردند و شاه نزد مردم می رفت. این یگانه روزی بود که جامعه، مردم می توانستند با شاه رویاروی صحبت کنند و نیازهای خود و آرمانهای خود را بگویند. و شاه از روی این آرمانها و خواسته ها امر صادر می کرد و می فرمود که فلان کارها باید انجام شوند. در همان عهد قدیم هم سنت "سیزده بدر" یعنی سیر گل بود. مردم از مرکز شهرها به باغ و بوستان و به آغوش طبیعت می رفتند."

از سوی دیگر، برگزاری نوروز در آغاز فصل بهار و زمان کشت و کار برای برنامه ریزی و پیشبینیهای وضع اقتصادی نیز فرصتی مناسب بوده است.

پرفسور یوسف شاه یعقوب شاه، دانشمند تاجیک در این باره می گوید: "مثلا در روز ششم نوروز دانشمندان جمع می شدند و در دوازده ستون از انواع مختلف زراعت می کاشتند. گیاه شناسان از روی سبزه ای که بر ستونها روییده بود، پیشبینی می کردند که امسال همین انواع زراعت چگونه خواهد رویید و چه حاصلی خواهد داد. بر اساس این آزمایش آنها تصمیم می گرفتند که چه بذری به زمین بکارند. این همه حنبه های علمی داشت."

حلوای پارسی

از ویژگیهای جشن نوروز در زمان باستان پیوند آن « با رسوم دینی زرتشتیان است و از ماخذ تاریخی برمی آید که موبدان زرتشتی در اجرای مراسم نوروزی نقش عمده ای داشتند.

	"روایتی هست که به حضرت محمد حلوا دادند، گفت چیست؟ گفتند این حلوای نوروزی است. بعد سلمان فارسی در باره نوروز توضیح داد و پیمبر گفت این چیز عجیبی بوده است، آن را باید رونق و رواج داد"

ولی منابع تاریخی حاکی است که پس از حمله تازیان به ایران در قرن هفت میلادی تلاشهایی برای از میان بردن نوروز صورت گرفته است.

پرفسور یوسف شاه یعقوب شاه می گوید: "وقتی که اسلام پیروز شد، (اعراب) نوروز را کاملا برهم دادند، چون عربها اصلا مردم بیابانگرد بودند و کشت و برز را نمی دانستند و بویی از نان گندمی نبوئیده بودند. آنها وقتی به آریازمین آمدند، در این جا کشت و کار را دیدند، شکوه و شهامت را دیدند. روایتی هست که به حضرت محمد حلوا دادند، گفت چیست؟ گفتند این حلوای نوروزی است. بعد سلمان فارسی در باره نوروز توضیح داد و پیمبر گفت این چیز عجیبی بوده است، آن را باید رونق و رواج داد."

درواقع این روایتی است که در کتاب "آثار الباقیه" ابوریحان بیرونی از آن یاد می شود. شاید جعل اینگونه روایات برای مشروعیت بخشیدن به جشن نوروز و حفظ این آیین باستانی در دوران اسلامی مساعدت کرده است.

به هر حال، مومن قناعت، شاعر تاجیک، می گوید که جشن نوروز پس از حمله تازیان و منسوخ شدن آیینهای کهن به وجود خود ادامه داده و رنگ و بوی اسلامی گرفته است: "در عهد سامانیان نوروز چهره اسلامی گرفت، ولی سنتهای اساسی نوروزی حفظ شدند. و تا جایی نوروز زیبا و با شکوه جشن گرفته می شد که مردم ترک تبار صحرایی هم در محیط نوروز وارد شدند و آنها "نوروز بیرم" می گفتند و از آن تجلیل می کردندو و نوروز آنها نوروز طبیعت بود، یعنی شگفتن گل، سبزه و چیزهای دیگر. آن بیشتر یک جشن مردمی بود، یعنی به عمقش تا به آخر نرسیده بودند."

جشن لاله؟

نوروز و آیینهای مربوط به آن را تاجیکان بویژه در زمان شوروی نمادی از هویت ملی خود می دانستند. دولت شوروی این جشن را ممنوع کرده بود، ولی مردم آن را حفظ کردند و در نهان جشن می گرفتند.

	دولت شوروی جشن نوروز را ممنوع کرده بود، ولی حالا آن در تاجیکستان جشنی رسمی محسوب می شود

آن زمان فرهنگیان تاجیک برای تجلیل رسمی از نوروز تلاشهای زیادی به خرج می دادند. به هر حال صاحب نظران می گویند که کوشش منسوخ کردن نوروز در زمان شوروی با اهداف ایدئولوژیک فرمان روایان ارتباط داشته است.

گلرخسار صفی، شاعر تاجیک می گوید که حکومت شوروی نوروز را سنتی کهن می دانست و جشن آن را اجازه نمی داد: "مردم دیهه ما، زنده باشند، خودشان نوروز را به شیوه خودشان جشن می گرفتند. یکیش آن را "8 مارس" می گفت، دومی نام دیگری از آن می برد، تا از کارش پیش (برکنار) نکنند. به هر حال، جشن می گرفتند. اما در شهر بار اول ما همراه با استاد میرزا تورسون زاده نزد دبیر اول حزب کمونیست رفتیم که آن وقت (جبار) رسولف بودند. آن زمان همه می خواستند نوروز را جشن بگیرند، ولی دولت که اجازه نمی داد، می ترسیدند. ایشان (رسولف) که با استاد تورسون زاده دوست بودند، اول دلشان گرم شد و گفتند که باشد، نوروز را جشن بگیرید، ولی نگویید :نوروز"، بگویید "جشن لاله". آستاد تورسون زاده سرخ شدند و گفتند که چه طور من می توانم جشنی را که هفت هشت هزار سال تاریخ دارد، بگویم "لاله"؟ خلاصه، مقامات آن زمان گوشهای خود را به کری انداختند، اجازه هم ندادند و قانونی هم در این باره صادر نکردند، ولی ما نوروز را جشن گرفتیم."

به گفته خانم صفی، تجلیل از نوروز در تاجیکستان از میانه های سالهای 70 قرن گذشته میلادی بتدریج از سر گرفته شده است: "گویا مردم را از زندان باز کرده بودند. ما این قدر شنونده زیادی شعر داشتیم، عاشقان زیادی داشتیم همراه لایق و بازار صابر و استاد قناعت که مثلا می رفتیم نزد پیکره استاد رودکی برای شعر خوانی. مردم می دانستند که ما آنجا می رویم. ما می دیدیم که آنجا سه تا پنج هزار آدم گردهم آمده اند. ما شعر می خواندیم و از ما می پرسیدند که اکنون کجا می روید؟ می گفتیم که باغ مرکزی. ما با ماشین می آمدیم و می دیدیم که مردم از ما پیشتر به این باغ رسیده و منتظر ما بودند."

خوان نوروزی

درواقع بسیاری از آیینهای باستانی و مذهبی نوروز در زمان شوروی به فراموشی سپرده شدند یا معانی اصلی خود را از دست دادند و حالا نیز در تاجیکستان و برخی دیگر از کشورهای آسیای میانه نوروز بیشتر به معنی جشن بهار و آغاز کشت و کار است.

	"دسترخوان نوروزی از محصولات کشاورزی فراهم می شود"

ضمنا، به گفته پرفسور یوسف شاه یعقوب شاه، ارتباط نوروز با بهار و طبیعت در حفظ این آیین باستانی در طول تاریخ عاملی مؤثر بوده است: "از بس که نوروز جشن بهار و کشت و کار است، در هیچ دور و زمان بی کشت و کار نمی شود. بنابراین، عربها هم که آمدند، به آن تسلیم شدند، اسکندر مقدونی هم آمد، ترکها و مغولها هم آمدند و تسلیم آن شدند. به این ترتیب، همه ملتهایی که به اینجا جمله کردند و تصرف نمودند، باز دستنگر ما بودند و از دسترخوان ما نان می خوردند، زیرا دسترخوان نوروزی بر اساس کشت و کار به وجود می آید."

دولت تاجیکستان پس از کسب استقلال به نوروز به عنوان یک جشن ملی مقام ویژه ای داد و همه ساله از آن به طور گسترده تجلیل می شود. تاجیکان در این روز سفره "هفت سین" و "هقت شین" می گسترند، سمنو می پزند، به اسب دوانی و بزکشی، کشتی گیری مشغول می شوند.

البته، بسیاری از آیینها و مراسم نوروزی در تاجیکستان از میان رفته اند، ولی مردم در روزهای نوروز با چهره های شاد و لباسهای نو به خیابانها می ریزند، برنامه های رقص و سرود و مسابقات ورزشی برگزار می کنند.

==================

نوروز در ختلان

لینک مطلب:

	تجلیل از نوروز برای مردم تاجیکستان یک جشن ملی و سنتی محسوب می شود

Матни сириллик

پژوهشگران می گویند بسیاری از آیینهای نوروزی در میان مردم ختلان زمین همچنان حفظ شده اند که بازگوی تاریخ و فرهنگ ارزشمند مردم تاجیکستان هستند.

تجلیل از نوروز که در تاریخ مردمان آریایی سابقه چند هزارساله دارد، برای مردم تاجیکستان یک جشن ملی و سنتی محسوب می شود.

هرچند مقامات وقت حزب کمونیست تاجیکستان در دوران شوروی، در برگزاری چشن نوروز موانع زیادی ایجاد می کردند، این جشن کاملا از بین نرفت و گذشته از این، در میان مناطق مختلف کشور به عنوان جشن پاکی و آغاز سال نو جایگاه ویژه ای کسب کرد.

به گزارش رادیویی گوش بدهید.

	آیینهای نوروزی از نسل به نسل به میراث گذاشته، در خاطره مردم تاجیک حفظ می شوند و مورد اجرا قرار می گیرند

بدین ترتیب، هرچند از نوروز در مناطق مختلف تاجیکستان همنوا تجلیل می شود، اما آیینها و رسومی هست که در طول تاریخ نوروز در هر منطقه ای به طور خاص اجرا می شود.

ختلان زمین، منطقه ای در جنوب تاجیکستان است که با داشتن کوهساران زیبا و طبیعت ناتکرار از مکانهای عمده برگزاری نوروز بوده است.

حتی روایتی هست که جمشید، پادشاه آریاییها اوقاتی از جشن نوروز را در این منطقه پشت سر می کرد.

حالا هم در قسمت شرقی ختلان زمین موضعی با نام دشت جم یا دشت جمشید وجود دارد و یادگاری از تاریخ مردم آریاییست.

در تاجیکستان، بخصوص ولایت ختلان، پیش از آمدن نوروز قبل از همه کودکان با برگزاری مراسم گلگردانی به دیگران پیام می رسانند.

	در نخستین روز نوروز مردم با شرکت در برنامه های شاد و سروربخش در بزمگاههای نوروزی شرکت می کنند

مراسم گلگردانی یک هفته قبل از نوروز از سوی کودکان اجرا می شود. دلشاد رحیمف، محقق تاجیک می گوید:

"چون نوروز با بهار برابر می رسد، مژده بهار را کودکان می آرند. و آنها رسم ویژه ای دارند. کودکان به کوه و دمن رفته و از آنجا گل زردک یا سیاهگوش می چینند. سپس با گلدسته ها ده به ده می گردند و به ساکنان روستا پیام رسیدن بهار را با شعر ویژه می رسانند:

گل آوردیم از آن پایان!
خبرت می کنیم دهقان!
بده غله به گلگردان!
بهار نو مبارک باد!

در دوران قدیم صاحب خانه ها در پاسخ به پیام کودکان به آنها گندم و نسک و نخود یا لوبیا هدیه می کردند که از آن غذاهای نوروزی از جمله سمنو، دلده یا دنگیچه تهیه می شود. اما امروزها به پیام آوران بهار عمدتا شیرینی توزیع می شود.

	در ختلان زمین و همین طور در دیگر مناطق تاجیکستان مهمترین غذای نوروزی سمنک یا سمنو است

اما در ختلان زمین و همین طور در دیگر مناطق تاجیکستان مهمترین غذای نوروزی سمنک یا سمنو است که توسط زنان با خوشحالی و نشاط و شادمانی آماده کرده می شود.

آمادگی مردم برای تجلیل از نوروز با تازه کردن منزل و اطراف محل آغاز می شود که در میان مردم جنوب تاجیکستان سنت "خانه تکانی" نام گرفته است.

به اعتقاد محققان، مردم با اجرای سنت "خانه تکانی" نیت استقبال سال نو، یعنی نوروز با دست و دل پاک و با آرزو و آمال نیک را می کنند.

	در طول تاریخ نوروز رسم و آیین نوروزی در هر منطقه ای به طور خاص اجرا می شود

دلشاد رحیمف، محقق آیینهای نوروزی در تاجیکستان می گوید "آتش پرک" از جمله مراسمیست که در چهارشنبه قبل از نوروز صورت می گیرد و این سنت در ایران و افغانستان نیز با نام "چهارشنبه سوری" رایج است.

در نخستین روز نوروز که در تاجیکستان 21 مارس است، مردم با شرکت در برنامه های شاد و سروربخش در بزمگاههای نوروزی شرکت می کنند که برگزاری بازیهای ملی خروس جنگ، کشتی و بزکشی یا چاوندازی از آن جمله اند.

بخصوص کشتی و بزکشی در جشنهای نوروزی ختلانزمین به طور باشکوه صورت گرفته و بهترین پهلوانان این بازیهای ملی با هدایا تقدیر می شوند.

	بازیهای ملی خروس جنگ، کشتی و بزکشی یا چاوندازی از مهمترین بازیهای نورورزی در تاجیکستان است

از مهمترین مراسمی که کشاورزان ختلانی نیز آن را تا امروز حفظ کرده اند، رسم جفت براران است. روزی احمدف، نوروزشناس تاجیک می گوید، مراسم جفت براران بیانگر این است که نوروز عید بهار و آغاز کشت و کار است. وی می افزاید:

"در ختلان پیرمردی را باچهره نورانی انتخاب می کنند که به ارواح بابای دهقان سوره ای از قرآن با نیت خیر می خوانند، در شاخ گاو چربو می مالند و در برخی محلها به شاخ گاو آرد می پاشند، زیرا سفیدی رمز نوروز است. سپس کشاورزان از پیر دهقانها فاتحه می گیرند و به کار شروع می کنند."

با گذشت سالها نوروز قبای دیگری به بر می کند و آیینها و مراسم این جشن ملی در هر منطقه، از جمله در ختلانزمین هم ویژگیهای نوی به خود کسب می کنند. با این حال، آیینهای نوروزی از نسل به نسل به میراث گذاشته، در خاطره مردم تاجیک حفظ می شوند و مورد اجرا قرار می گیرند.

شنیدم که آیت الله سیستانی تابعیت عراقی را نپذیرفت و بر ایرانی بودن خودش تاکید کرد. مایه افتخار است فردی که سالهاست در ایران زندگی نمیکند و رهبر اکثریت عراقی ها محسوب میشود خود را همچنان ایرانی بخواند. اما در همین شرایط بحث بر سر تابعیت جدید آقای رحمان رضایی است. گویا تابعیت ایتالیایی میخواهد بگیرید. بنظر من این دو موضوع دو حد خوب و بدی نیست. گرفتن تابعیت دیگران گر چه برای ما ایرانیان دلپذیر و خوشایند نیست ولی باید درک کرد که میلیونها ایرانی هم اکنون چنین راهی را به دلایلی انتخاب کرده اند و از بد حادثه این گروه از نخبگان ورزشکار و تحصیلکرده و غیره هستند که به فرار نخبگان و مغزها از رفتن شون تعبیر میشود. مشکل کجاست؟

... خواهد آمد ... پیامی رسا که در بین ایرانیان نمایش انتظار است... و کمتر به خواهیم رفت می اندیشیم که زندگی را معنایی متفاوت میدهد.

آیا از ایرانی بودن خود تا حالا ناراحت شده اید؟ حتی در جایی که بعضی آبروی ایرانی بودن خود را می برند ناراحتی شما از ایرانی بودن آنهاست نه ایرانی بودن خودتون

ایرانی بودن یک واقعیت موجود است یا یک حقیقت و مطلوب ممکن؟ با پذیرش هر دو نگاه ما را به دو نتیجه مستقل و  البته مکمل میرسونه:

۱. ما ایرانی هستیم ولی شناسنامه ای. اصل و نسبی و اینجور  چیزها ....

۲. ما ایرانی میتوانیم باشیم از طریق ....

میخوام در یادداشت بعدی در مورد ایرانی شدن بنویسم. نظرتون چیه؟

تا حالا از خودتون سوال کرده اید که ایرانی یعنی کی؟ در مدتی که بین وبلاگ نویسان گشت و گذار کرده ام تعاریف نا نوشته ای از ایرانی بودن رو دیده ام. نظر شما چیه؟ آیا اصلا به این موضوع فکر کرده اید؟

انسان به موضوعات خیلی بدیهی زیاد فکر نمیکنه. آیا واقعا من ایرانی هستم؟ شما چطور؟

ایرانی کیست؟ کسی که:

پاسپورت ایرانی داره؟ پدر و مادرش یا یکی از آنها ایرانیه؟ لااقل دو نسل قبل به ایران مهاجرت کرده باشه؟ خون اولین ساکنان این سرزمین در حدود ۷ هزار سال پیش در رگهاش باشه؟ به فرهنگ و تمدن این سرزمین در یکی از دوره های تاریخی اون تعلق خاطر داشته باشه؟ رنگ پوستش روشن باشه؟ به زبان اکثریت ساکنین این سرزمین حرف بزنه؟ به مذهب اکثریت ساکنین این سرزمین معتقد باشه؟

یا ایرانی کسی است که بخواد خودش رو ایرانی بدونه؟ یا یه کسی که بخواد مثل این آدمهای مشهور باشه:

شوتروک ناهونته٬ زرتشت٬  هوخشتره٬ کوروش کبیر٬ بزرگمهر٬ جاماسب٬ یزدگرد سوم٬ فرزندان قارن(کارن)٬ سلمان٬  ابومسلم٬  طاهر٬ امیر اسماعیل سامانی٬ فردوسی٬ زکریای رازی٬  ابن سینا٬ حسن صباح٬ خواجه نصیر طوسی٬ شاه اسماعیل صفوی٬ نادرشاه افشار٬ آغامحمدخان قاجار٬ امیرکبیر٬ ناصرالدین شاه٬  ستارخان٬ احمدشاه٬ رضا شاه و ....

ایرانی بودن یک انتخاب است یا یک واقعیت؟

اگه شما نظر بدید کمک میکنید. بخصوص کسانی که تا حالا در مورد ایرانی بودن و شرایط اون فکر نکرده اند بهتر میتوانند جواب بدهند. چون مفروضاتی در ذهن و دل داشته اند که گفتن اونها کمک زیادی میتونه باشه. منتظرم.

با در نظر نگرفتن دوره های زمین شناسی٬ تاریخ سرزمین ما با ظهور نخستین انسانها در این فلات آغاز میشود.  حدود ده هزار سال پیش.  دوران خشکسالی آغاز و دریاچه مرکزی ایران بتدریج خشک میشود. در نواحی معینی که امکان تجمع انسانی فراهم است٬ مانند سیلک کاشان و غار خاتو و کوهپایه ها ی زاگرس٬ نخستین زیستگاههای  انسانی شکل میگیرد. همچنین ظهور تمدنهای هارپا و موهنجودارو در شرق ایران(هند ـ سند) و تمدنهای سومری و اکدی در میاندورود(بین النهرین) تاثیری عمیقی بر بافت قومی ساکنین نواحی جنوب فلات گذارد.

 نخستین دولتهای این سرزمین حدود سه هزار سال پیش از میلاد مسیح  شکل گرفت. با حضور اقوامی با پوست نسبتا تیره که دراویدین نامیده میشوند نخستین هویت نژادی اکثریت ساکنین فلات ایران شکل میگیرد. نژادشناسان از این گروه با عنوان عام حبشی ها هم یاد کرده اند. اینان همنژاد با نجس های هند و  تامیلی ها در سریلانکا هستند. حدود دو هزار سال فرمانروایان منسوب به این گروه نژادی با عنوان عمومی  عیلامی ها در کوهپایه های زاگرس و دشت سوزیانا(شوش)‌ حکومت میکردند. از هزاره اول قبل از میلاد هم آریایی ها با ورود خودشون نام خود را به این فلات دادند و دولتهای آریایی شکل گرفت.

آریایی ها با مهاجرت به فلات ایران حکومت هایی را در سرزمین آذربایجان / فارس  تاسیس کردند. حکومت عیلامی ها به مرکزیت شوش تا مدتی بر این اقوام هم حکومت میکرد و حتی حکومت های کوچک هخامنشیان  را که بعنوان شاهان کوچک و تحت امر به رسمیت میشناخت. با سقوط عیلامی ها بدست آشوریها (فرمانروایان بین النهرین) فرصتی برای استقلال طلبی آریایی ها فراهم آمد و با تاسیس حکومت ماد که ۴ پادشاه تقریبا مستقل داشت فصل جدیدی در تاریخ ایران گشوده شد.

کوروش دوم(یا سوم) مشهور به کورش کبیر با شوریدن بر ماد ها حکومت منطقه ای خود را توسعه داد.  از این پس شاهنشاه  یا شاه شاهان لقب شاهان هخامنشی گشت. امپراطوری بزرگ پارسیان با ساقط کردن مادها و  تصرف بین النهرین و گسترش متصرفات در شرق و غرب عالم متمدن آن روزگار بوجود آمد.

رفتار کوروش کبیر با ملتهای تابعه بسیار فراتر از رهبر قبایل آریایی بود. او رهبری مقتدر و نیرومند بود که در زمان جانشینانش امپراطوری بزرگ پارسیان توانست برای نخستین بار نام ایرانیان را جهانی کند.