نخستین موج فراگیر وبلاگنویسی در میان جوانان و روزنامهنگاران ایران، با تولد یک سرویسدهنده فارسی به نام پرشینبلاگ مقارن شد. هرچند در فاصله زمانی نه چندان طولانی، رقبای دیگری نیز پا به میدان گذاشتند. تیم مدیریتی پرشینبلاگ در طول این سالها تغییرات زیادی را به خود دیده است. آخرین بار در جشن یلدای سال گذشته باشگاه هواداران پرشینبلاگ، بوترابی مدیر سابق این مجموعه جای خود را به انسیه پولادزاده سپرد. رئیس جدید که فعالیت خود را از عضویت باشگاه هواداران آغاز کرده است، با پشتسر گذاشتن مسئولیتهای مختلف، اکنون عنوان مدیر داوطلب پرشینبلاگ را به خود اختصاص داده است.
اوضاع کسب و کار در پرشینبلاگ چطور است؟ آیا با مشکل مالی مواجه هستید که همکاری مدیر و برخی همکاران این گروه به صورت داوطلبانه است؟
همکاری داوطلبانه در کشورهای مختلف دنیا، شیوهای مرسوم در فعالیتهای اجتماعی و فرهنگی است. بهترین سازمانهای انسانی در جهان، سازمانهای داوطلبانه هستند. حتی در ادارهها و نهادهای دولتی نیز زیرمجموعههای داوطلبانه از کارآمدی بیشتری برخوردارند. بهترین مثال در هلال احمر و صلیب سرخ به چشم میخورد. مسئولیت اجتماعی افراد اقتضا میکند فعالیتهای جمعی را بدون حقوق یا حقالعمل انجام دهند.
ولی این جواب سؤال من نبود. آیا درآمد پرشینبلاگ خیلی محدود است که چنین شیوهای را به کار میگیرید؟
شرکت پرشین بلاگ مدیریت مجموعهای از سایتهای مختلف را برعهده دارد که همگی درآمد دارند. این شرکت دخل و خرج میکند و مشکل مالی ندارد. ولی من خودم را هنوز عضو باشگاه هواداران میدانم و به همین دلیل همکاری داوطلبانه دارم. آیا هواداران پرسپولیس و استقلال از این باشگاهها برای تشویق تیم خود حقوق میگیرند که هواداران پرشینبلاگ بگیرند؟
فعالیتهای داوطلبانه در یک سازمان میتواند قدرت اجتماعی قابل توجهی ایجاد کند. یعنی پرشین بلاگ به دنبال قدرت اجتماعی و شاید سیاسی نیست؟
بستگی به هدف دارد. مگر سازمان داوطلبان هلال احمر یک قدرت سیاسی است؟
ولی قدرت اجتماعی که دارد. شما هیچ هدف سیاسی ندارید؟
دوست نداریم چهره سیاسی داشته باشیم. هیچ وبلاگسرویس ایرانی یا جهانی با هدف سیاسی به وجود نیامده است.
شما از کجا میدانید وبلاگسرویسهای خارجی کارکرد سیاسی ندارند؟ اصلا خودتان را در مقایسه با همکاران بینالمللیتان چگونه میبینید؟
امکانات وبلاگ سرویس ما الگو گرفته از همان کاری است که خارجیها انجام دادهاند. وبلاگ که ابداع ایرانیان نیست. اگر خودمان را دائم با دیگران مقایسه نکنیم، نمیتوانیم به نقاط قوت و ضعف خود پی ببریم. البته این به معنای آن نیست که در تقلید از دیگران، پیشنهادی به کاربران ایرانی خود بدهیم که امکان پشتیبانی آن وجود ندارد.
در سالهای اخیر میکروبلاگینگ به عنوان رقیب جدی وبلاگ وارد فضای مجازی شده است. آیا پرشینبلاگ مایل است همچنان فقط خدمات موج اول وبلاگسازی را ارائه دهد؟
پرشینبلاگ مانند «بلاگر»و «وردپرس» یک وبلاگسرویس است. بلاگر و وردپرس خدمات میکروبلاگینگ ارائه نمیدهند و همچنان همان مسیر اولیه خود را میپیمایند.
پرشینبلاگ از نظر زمانی اولین سرویسدهنده ایرانی وبلاگ است. آیا نمیخواهید با خدمات جدید، اولین در تنوع و کیفیت خدمات هم باشید؟
پرشین بلاگ با هدف خاصی ایجاد شده و دنبال کاری که منطق دیگری دارد نیستیم. البته پیش از این راههای سادهتری مثل اس.ام.اس بلاگ را به کاربران خود پیشنهاد داده بودیم. کوتاهنویسی وبلاگی با این راه رونق زیادی یافت. میکروبلاگینگ میتواند یک پروژه جدید باشد و سایتی جدا از پرشینبلاگ برای آن در نظر گرفت. مثلاً فیسبوک امکانات خوبی دارد ولی بیشک صفحه ویژه یک کاربر در فیسبوک با صفحه وبلاگ او تفاوت دارد.ایرانیها عادت دارند خدماتدهی متفاوت را در یک نقطه جمع کنند. مثلاً لبنیاتیها هستند که برای سود بیشتر میوه و چیپس هم میفروشند. شاید بعدها پرشینبلاگ هم تصمیم بگیرد ترافیک بازدیدکنندگان خود را با هدف تجاری به یک میکروبلاگینگ هدایت کند. الان هم سایت پردیس را به عنوان یک نمونه کوچک راه انداختهایم. من برخلاف شما معتقدم میکروبلاگینگ نقش وبلاگها را کمرنگ نمیکند چون میکروبلاگینگ از دید من به عنوان یک کاربر (و نه یک مدیر) جنبه پیشرفته چتروم است و نمیتواند آدمها را از وبلاگنویسی جدا کند.
پس چرا وبلاگنویسی کمرنگ میشود؟
وبلاگستان آسیبهای خودش را دارد و ممکن است به دلایل دیگری در یک دوره زمانی تعداد وبلاگنویسها یا پستهای آنها کم شود. این چیزی نیست که میکروبلاگینگهایی همچون فیسبوک عامل آن باشند.
به عنوان یک کاربر به چه سایتها و سرویسهایی علاقه دارید؟
پیش از آن که وبلاگ خود را روی پرشین بلاگ راهاندازی کنیم، عضو بلاگر بودم. در وبلاگنویسی ترجیح من به عنوان یک ایرانی و فارسیزبان، استفاده از اولین یعنی پرشینبلاگ است. به ویژه با امکانات جدیدی که به این سایت اضافه شده است، جذابیت آن دوچندان شده، ولی در بین سایتهای غیرفارسی، امکانات وردپرس را خیلی میپسندم.
در سالهای اخیر برخی منتقدان سیاسی یا مخالفان عرف اخلاقی وبلاگ را به عنوان ابزاری برای گریز از محدودیتهای دولتی انتخاب کردند. هرچند سهم این افراد در میان وبلاگنویسان کم است ولی به شکاف میان نهادهای نظارتی و وبلاگنویسان دامن زدهاند. آیا شما برای کاهش این سوءتفاهم برنامهای دارید؟
باشگاه هواداران در این زمینه فعالیتهای خوبی دارد. در این باشگاه تلاش میشود با برنامههای مختلف، نشان داده شود وبلاگستان جایی نیست که عمده نویسندگان آن از سر تفنن یا سیاسیکاری افراطی وبنگاری کنند. در ماههای اخیر همایشهای مختلفی برگزار کردهایم که حدود 2 هزار نفر در گروههای سنی مختلف در آن حضور داشتند. جشن تولد پرشینبلاگ، جشن ویژه کودکان (با همکاری سایتعمو) ویژهبرنامه روز جهانی بلاگ (31 اگوست یا 3108)، همایش ویژه بانوان و شب یلدای سال گذشته. هدف اصلی ما از برگزاری این همایشها، نشان دادن پتانسیل وبلاگنویسان کشورمان است؛ کسانی که تولید محتوای رایگان میکنند و خدمات بسیار ارزندهای در قبال بلاگستان فارسی دارند بدون آن که از جایی حقوق بگیرند.
آیا با چند همایش میتوان مشکل فاصله حکومت و وبلاگنویسان را کاهش داد؟ آیا جامعه بزرگ بلاگرها باید به همین چند همایش کوچک دلخوش باشد؟
اینها کافی نیست. البته این نوع کارها، وظیفه وبلاگسرویس نیست. وبلاگسرویسها در چنین همایشهایی جمعیت کمی را میتوانند پوشش دهند. جمعیت وبلاگنویسان ایرانی بسیار بیشتر از اینهاست.
پرشینبلاگ هرماه 2 مسابقه وبلاگنویسی دارد و جشنوارهای نیز با مشارکت نهادهای مختلف برگزار میکند. نهادهایی همچون سازمان میراث فرهنگی، سپاه پاسداران، نشریات تینیجری (جوانپسند) مثل چلچراغ. برنامهریزی جشنواره فصلی دفاع مقدس را هم در دستور کار داریم. سعی میکنیم به وبلاگنویسان انگیزه بدهیم که کیفیت نوشتههای خود را افزایش دهند.
ولی همچنان این سؤال باقی میماند که آیا سطح کنونی تعامل بلاگرها و قوه قضائیه کافی است؟ برای کاهش سوءتفاهم موجود چه کاری انجام دادید؟
وبلاگنویسان با قوه قضائیه سوءتفاهم ندارند.
برعکس آن چطور؟
وبلاگستان یک جامعه مجازی است که شهروندان مجازی در آن زندگی میکنند. قاعده حضور در این شهر، رعایت قوانین شهروندی است. طبیعی است که رعایت قانون در همه کشورها و جوامع مجازی الزامی است. حتی در کشورهای مدرن و مدعی حقوق بشر نیز رعایت قانون الزامی است. ایراد در آن است که مصادیق مختلفی پیدا میشود و به صورت مصداقی برخورد میشود، بارها گفتهام با توجه به رشد کیفی قوه قضائیه، بسیار کارشناسی با قضایا برخورد میشود. این طور نیست که بیحساب و کتاب با قضایا برخورد و اجحاف شود. تعداد وبلاگهایی که قوه قضائیه هرماه دستور فیلترینگ آن را برای ما میفرستد، به انگشتان دست نمیرسد.